Autorskie eseje o dawnych tekstach, historii przekładu, świadomej lekturze i Metodzie Żywego Tekstu.
Esej · Źródła i interpretacja
Księga Stopni (Liber Graduum): jak rodziła się duchowość syryjskiego chrześcijaństwa?
Historia anonimowej Księgi Stopni, jej nauki o życiu chrześcijańskim i różnica między historycznym ideałem a współczesną praktyką.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Jak rozpoznać pseudoezoterykę w opisie dawnej księgi? Siedem pytań czytelnika
Praktyczny filtr jakości: autorstwo, język, rękopisy, obietnice, źródła i granica między metaforą a faktami.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Atlas Rozróżnień: dlaczego definicja nie wystarcza do porównania tradycji?
Architektura porównywania pojęć w Bibliotece Duszy: zakres definicji, język źródłowy, historia i typ powiązania.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Sufizm, mandeizm, jazydyzm: trzy tradycje, których nie warto wrzucać do jednego worka
Jak uniknąć pseudoezoterycznej mieszanki, porównując teksty mistyków muzułmańskich i odrębnych wspólnot Bliskiego Wschodu.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Księga Mądrości Druzów: źródło, wspólnota i granice dostępu
Jak odpowiedzialnie pisać o Rasa’il al-Hikma, kiedy istotną częścią kontekstu jest tradycyjna powściągliwość w udostępnianiu tekstu.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Mandejska Księga Jana: dlaczego wspólna postać nie oznacza wspólnej teologii?
Księga Jana Mandejczyków i granice porównań z chrześcijańskimi tekstami o Janie Chrzcicielu.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Ginza Rabba: czym jest Wielki Skarb Mandejczyków?
Wprowadzenie do mandejskiej Ginza Rabba, języka mandejskiego i problemu datowania tradycji rękopiśmiennej.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Qewls: dlaczego hymny jazydzkie wymagają innej metody przekładu niż traktat?
Jazydzka tradycja ustna i problem przekładu tekstu, który istnieje także jako wykonanie, pamięć i praktyka wspólnoty.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Jazydzi i „Czarna Księga”: dlaczego pytanie o autentyczność jest ważniejsze od sensacji?
Spór o przypisywane jazydom pisane księgi, znaczenie przekazu ustnego oraz problem przedstawiania żywej tradycji jako egzotycznej tajemnicy.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Dhawq, czyli „smakowanie” wiedzy: metafora poznania w mistyce perskiej
Dlaczego niektóre teksty mistyczne mówią o smaku poznania — i czego ten obraz nie dowodzi.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
ʿAyn al-Quḍāt: filozof, mistyk i autor piszący pod presją
Życie i dzieła ʿAyn al-Quḍāta w świetle Stanford Encyclopedia of Philosophy, bez redukowania historii do legendy o prześladowanym mędrcu.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Mikrokosmos i makrokosmos: jak rozumieli je Bracia Czystości?
Dlaczego człowiek jako „mały świat” stał się ważną figurą średniowiecznej filozofii i co z tej analogii pozostaje dzisiaj.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Magia u Braci Czystości: jak czytać dawny katalog praktyk bez sensacji?
Co zawierają listy o magii i dlaczego historyczny opis talizmanów nie jest współczesną instrukcją skutecznego działania.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Bracia Czystości: czym są 52 Listy Mądrości?
Rasāʾil Ikhwān al-Ṣafāʾ jako średniowieczna encyklopedia wiedzy, filozofii i religii — źródła, struktura i znaczenie.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Al-Niffarī i wydanie Arberry’ego z 1934 roku: jak badać podstawę przekładu?
Praktyczny przewodnik po metryce arabskiego wydania Kitāb al-Mawāqif i zasadach krytycznego korzystania z cyfrowych zbiorów.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Fanāʾ w sufizmie: unicestwienie ego czy inny język doświadczenia?
Jak historycznie rozumieć fanāʾ, dlaczego nie oznacza dosłownie zniknięcia człowieka i jak bezpiecznie porównywać je z pojęciem ego.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Mawqif: co znaczy „stanąć” wobec tajemnicy?
Słowo mawqif jako problem przekładu i sposób czytania al-Niffariego bez sprowadzania mistyki do techniki koncentracji.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Al-Niffarī: kim był autor Księgi Stacji?
Kim był al-Niffarī, skąd znamy Kitāb al-Mawāqif i dlaczego jego dzieła wymagają wyjątkowo uważnej lektury?
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Dlaczego zaczynamy od krótkich, dobrze udokumentowanych źródeł?
Strategia Biblioteki Duszy: niewielkie dzieła źródłowe jako podstawa wartościowych wydań i atlasu pojęć.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Stary tekst a prawa autorskie: co naprawdę można wydać?
Wprowadzenie do rozróżnienia praw do tekstu źródłowego, współczesnego przekładu, opracowania i skanu rękopisu.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Czy AI może tłumaczyć dawne teksty? Możliwości i granice
Kiedy sztuczna inteligencja pomaga w filologii, a kiedy potrzebuje szczególnie rygorystycznej kontroli źródeł.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Gdzie szukać dawnych tekstów: biblioteki, rękopisy i repozytoria
Sprawdzony punkt startowy dla tekstów arabskich, hebrajskich, sanskryckich, tybetańskich i syryjskich.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Jak porównywać sufizm, kabałę i taoizm bez mieszania tradycji?
Przewodnik po analogiach i różnicach między historycznymi systemami duchowymi oraz zasadach Atlasu Rozróżnień.
Czytaj esej →Esej · Źródła i interpretacja
Mistyka a psychologia: gdzie przebiegają granice interpretacji?
Jak korzystać z dawnych idei jako inspiracji do refleksji, nie przerabiając historycznych tradycji na pseudonaukowe terapie.
Czytaj esej →